Ağırlıklı Ortalama Öteleme Algoritması (Mean Shift) ile Hareketli Nesne Takibi

Eksik/Güncel Olmayan Bilgi Raporla

Mean Shift farklı maalesef bir çok farklı şekilde Türkçeye çevriliyor, farklı akademik kaynaklara baktığımda “Ortalama Kaydırma”, “ Ağırlıklı Ortalama Kaydırma”vb. gibi bir çok farklı çevirisi var. TÜBA terimler sözlüğüne bakarak bende kendimce mantıklı olduğunu düşündüğüm “Ağırlıklı Ortalama Öteleme Algoritması” başlığını atmaya karar verdim.

Bu yazıda ele alacağımız konu hareketli bir nesnenin nasıl nakip edilebileceği olacak. Hareketli nesneleri takip etmek bilgisayarlı görü alanında çok sık karşılaşılan bir problemdir. Örneğin, kamera alanı içerisine giren bir canlı, bir alan içerisinde odaklanılması istenilen hedef, hareketinin analizine ihtiyaç duyulan bir nesne çok sıklıkla karşılaşılan örneklerindendir. Mean Shift algoritmasını kullanarak hareket halindeki bir “nesneyi” nasıl takip edebileceğimize bakmadan önce bu algoritmanın nasıl çalıştığına bir göz atalım.

Mean Shift Algoritması Nedir? Nasıl Çalışır?

Sanılanın aksine Mean Shift algoritması oldukça “eski”. Bu algoritmanın temelleri 1975 yılına kadar dayanıyor, fakat bu tarihde matematiksel olarak ifade edilsede kendisine bir yer bulamadı. Ta ki Dorin Comaniciu tarafından pratik olarak bir alanda kullanılıncaya dek.  İlgili makalesine buradan ulaşabilirsiniz http://www.comaniciu.net/Papers/MsRobustApproach.pdf.

Algoritmadaki mantık oldukça basitti, veri kümesi üzerindeki veri (bazı kaynaklarda nokta olarak geçer) dağılımının en yüksek olduğu yeri bulmayı sağlar. Yani elinizdeki bir görüntü ve devam edecek görüntü üzerinde (next frame) belirlenen bir alan içerisinde yer alan tepe noktaları belirlemesi sürecidir. Belirlenen tepe noktalar takip edilmek istenilen nesne olacaktır. Oldukça basit, hızlı ve işlevsel bir yöntemdir. Aşağıdaki görsellere bakalım, bu görsellerde görüntü üzerindeki nesneyi ve bu nesnenin piksellerinin kümelenmesini inceleyim.

Görsel Kaynağı: Mathworks

Yukarıdaki görselde yer aldığı gibi bazı noktaların kümelenişini görebilirsiniz. Algoritmanın yaptığıda bu tepe noktalardaki kümelenmeleri her görüntü üzerinde yeniden hesaplayarak, değişen görüntü üzerinde istenilen nokta kümelerinin bulunmasıdır. Mean Shift algoritmasını zora sokan durumlardan birisi parlaklık yani görüntüye düşen ışık üzerindeki değişikliklerdir. Eğer ışık dengesi çok fazla değişiyorsa farklı ön işlemlere tutarak bu durumu elimine etmek gerekebilir. Tam da bu konuda oldukça faydası olan histogram eşitleme konusuna göz atmakta fayda var. Histogram eşitleme üzerine de bir yazı yazacağım fakat o zaman kadar buradaki bağlantıyı kullanarak bu konuya göz atabilirsiniz. http://www.yildiz.edu.tr/~bayram/sgi/saygi.htm

OpenCV ve Mean Shift

Mean Shift algoritmasının iplementasyonlarını OpenCV 2.3 sürümünde gördüğümü hatırlıyorum fakat kesin olarak hangi sürüm ile birlikte geldiğine dair detaylı bir araştırma yapmak gerek. Neyseki çokta önemli değil en popüler dağıtımların hepsi bunu destekliyor. Örnek uygulamada OpenCV 3.4 kullanacağım.

Senaryomuz oldukça basit olacak, örnek videoda bir SU27 yer alıyor (bilmeyenler için bu bir savaş jeti) amacımız SU27’yi (evet SU27’yi seviyorum 🙂 ) kesintisiz olarak takip edebilmek. Sizden gelen talepler üzerine Python örneği ekleyeceğim, fakat talebiniz olursa Java, Android vs. olarak da ekleyebilirim.

Yukarıda; Öncelikli olarak video capture ile örnek video dosyası yüklenir. Video dosyası üzerine Mean Shift için bir alan belirlenir. Bu alan 100×150 olarak belirlenmiş ve ağırlıklı ortalaması belirlenecek olan dörtgen alanıdır. Bu alanın boyutlarıyla oynayın, eğer ki algoritma nesnenizi tam olarak takip edemiyorsa belirlediğiniz dörtgen alan da problem olabilir. shiftWindow nesnesi artık bu alanı tanımlamaktadır.

Şimdi görüntü üzerindeki parlaklığı, renk dağılımlarını dengelemek için bir maskeleme alanı oluşturalım ve bu alan üzerinde histogram eşitleme yapalım. Algoritmanın doğru ağırlıkları hesaplayabilmesi için bu önemli bir noktadır.

Daha öncede sürekli yineleyen algoritmalar için gerekli bir parametre olan durdurma ölçütümüzü belirleyelim. Bu parametre algoritmanın kendi içerisinde kaydırma/hesaplama işlemini kaç defa yapacağını belirlemektedir. bu parametre değeri (15 olarak belirlediğim) size kalmıştır, bu parametre ile oynayın.

Artık yukarıda da görebileceğiniz gibi video içerisinde öncelikli  HSV  renk uzayı üzerinde histogram alıp histogram back projection yapacağız ve tüm görüntü üzerinde istediğimiz yerin segmentlerini bulacağız.

Algoritmanın sonucunu iyileştirmek için karanlık alanları maskeliyoruz.

Daha önce belirlediğimiz dörtgen alanı kullanarak mean shift algoritmasını yine belirlediğimiz kriter ile başlatıyoruz, ve belirlediği alanı frame üzerine çiziyoruz.

Sonuç

Kaynak Kod

Projenin kaynak koduna buradaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz. Gist MeanShift.py

Demo olarak kullandığım videonun orijinaline ise buradan ulaşabilirsiniz.

Yorumlar

yorumlar





Bir Cevap Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.


%d blogcu bunu beğendi: